Welzijnsoord Veenkoloniën landelijk winnaar Eo Wijerspijsvraag
Op woensdag 30 september 2026 is tijdens de slotbijeenkomst van de 13e editie van de Eo Wijersprijsvraag het verkwikkende vergezicht Welzijnsoord Veenkoloniën uitgeroepen tot landelijk winnaar. Voor de regio Drenthe-Overijssel introduceerden zij voedselbossen waardoor de gezondheid aannemelijk vooruitgaat. Eén van de conclusies van de prijsvraag is dat regionaal ruimtelijk ontwerp pas toekomstwaarde heeft als er een gezondheidsanalyse aan ten grondslag ligt.
Onder de titel Verkwikkende Vergezichten schetsten ontwerpteams voor de regio’s Drenthe-Overijssel, Foodvalley en MooiMaasvallei plannen voor de fysieke leefomgeving die bevorderend zijn voor gezondheid en geluk. De Eo Wijersstichting heeft met deze prijsvraag aangetoond dat niet alleen op lokale schaal, maar zeker ook in de regio inrichtingsmaatregelen genomen kunnen worden die gezondheid bevorderen. Uit de ontwerpen komt niet één regionaal ruimtelijk plan bovendrijven waarmee gezondheidsverschillen voorgoed worden opgelost. Maar wie de voorstellen van de negen finalisten op elkaar legt, ziet dat ze elkaar aanvullen en gezamenlijk wel degelijk een ruimtelijk perspectief bieden op het gezondheidsvraagstuk.
Flip ten Cate, voorzitter bestuur Eo Wijersstichting: “Evident is dat de volksgezondheid veel te winnen heeft bij doordacht ruimtelijk ontwerp. Andersom hebben ruimtelijk ontwerpers begrepen dat een gebiedsontwikkeling geen toekomstwaarde heeft als er niet grondig is nagedacht over de manier waarop de inrichting de gezondheid kan stimuleren.” De Eo Wijersstichting concludeert dat het gezondheidsvraagstuk de potentie heeft om polarisatie te bestrijden. De gemeenschappelijke wens om gezond en gelukkig te leven overbrugt de maatschappelijke verschillen over de toekomst van de landbouw, over woningbouw of over de energietransitie. Bekijk hier alle publicaties inclusief juryrapport en essay over conclusies.
Juryvoorzitter Hugo de Jonge lichtte drie punten uit waarom zij voor deze inzending Welzijnsoord Veenkoloniën als winnaar hebben gekozen: het pakt de hele regio beet, het is een 'buttom-up' voorstel en het team toont aan dat het economisch uitvoerbaar is. Uit het juryverslag: "De inzending laat zien hoe de introductie van voedselbossen in allerlei soorten en maten het rationele en lege verkavelingslandschap op termijn echt van kleur doet verschieten. De bedenkers van Welzijnsoord Veenkoloniën maken aannemelijk dat de gezondheid erop vooruitgaat. De noaberbossen zijn niet alleen plekken voor samenkomst en de oogst van gezond voedsel, maar ook toevluchtsoorden voor bijvoorbeeld bewoners die kampen met stress of andere mentale klachten. De invoering van agroforestry geeft economisch perspectief. Meer banen in de landbouw, de verwerkingsindustrie en het toerisme helpt in de aanpak van de structurele armoede die de regio kenmerkt."
Welzijnsoord Veenkoloniën is door een team van Strootman Landschapsarchitecten ingediend in samenwerking met Stichting Voedselbos Nederland. De regio heeft financiering ter beschikking gesteld om dit plan en de andere twee voorstellen tot uitvoering te brengen. Ook de regio Foodvalley en MooiMaasvallei gaan actief aan de slag met de ingediende verkwikkende vergezichten. Bekijk hier alle inzendingen.
