Recorduitbreiding van het elektriciteitsnet door Enexis, maar flexibiliteit wordt steeds belangrijker
Netbeheerder Enexis heeft in 2025 een recordhoeveelheid werk verricht aan het energienet. In totaal investeerde het bedrijf €1,9 miljard in uitbreiding en versterking van de infrastructuur. Zo werd 1.631 kilometer aan laag- en middenspanningskabels aangelegd, kwamen er 670 nieuwe middenspanning/laagspanningstations bij en werd 1.260 MVA aan extra netcapaciteit gerealiseerd.
Daarnaast groeide het aantal elektriciteitsaansluitingen met ongeveer 23.000. Daarmee werd het elektriciteitsnet sneller uitgebreid dan oorspronkelijk gepland.
Toch blijft de vraag naar transportcapaciteit sneller toenemen dan het tempo waarin het netwerk kan worden uitgebreid.
Volgens CEO Rutger van der Leeuw zijn de resultaten indrukwekkend, maar blijft de uitdaging groot. “Samen met onze partners hebben we sterke prestaties geleverd. De zogenoemde Buurtaanpak, waarbij we wijk voor wijk het elektriciteitsnet verzwaren, verloopt succesvol. Tegelijkertijd zien we dat de wachtlijst voor een zwaardere aansluiting of een nieuwe aansluiting blijft groeien. Inmiddels gaat het om meer dan 10.000 aanvragen van zakelijke klanten. Dat raakt ons. Vanaf medio 2026 verwachten we dat ook huishoudens en kleinere bedrijven hiermee te maken krijgen.”
Net uitbreiden én slimmer gebruiken
Omdat de uitbreiding van het elektriciteitsnet grenzen kent, zet Enexis ook in op het efficiënter benutten van het bestaande netwerk. Dat gebeurt onder andere door installaties zwaarder te belasten — soms tot vlak bij de limiet — zonder dat dit ten koste gaat van de veiligheid.
Daarnaast wordt er steeds meer gebruikgemaakt van flexibiliteit in het elektriciteitsnet. Omdat het netwerk niet op elk moment van de dag volledig belast is, kan beschikbare capaciteit beter worden benut. In 2025 werd op die manier 542 MW aan flexibele capaciteit vrijgespeeld, vergelijkbaar met het jaarlijkse stroomverbruik van een stad als Eindhoven. Dit gebeurde via onder meer flexcontracten, congestiemanagement, blokstroomcontracten en de eerste groepstransportovereenkomst (GTO).
Steeds meer bedrijven realiseren zich dat schaarste op het elektriciteitsnet gevolgen kan hebben voor hun bedrijfsvoering. Daardoor groeit ook de bereidheid om energiegebruik aan te passen aan de beschikbare netcapaciteit.
Voor 2026 wil Enexis bedrijven op de wachtlijst alsnog aansluiten, onder voorwaarden. Zo kan van hen worden gevraagd hun energieverbruik of teruglevering tijdelijk te beperken of te verschuiven tijdens piekmomenten.
Ook huishoudens kunnen bijdragen
Volgens Van der Leeuw kunnen ook huishoudens helpen om de druk op het elektriciteitsnet te verlagen. Als veel huishoudens hun energieverbruik aanpassen — bijvoorbeeld door elektrische auto’s buiten de piekuren op te laden of wasmachines later op de avond te laten draaien — ontstaat er meer ruimte op het net en zijn minder uitbreidingen nodig.
De bereidheid om piekmomenten te vermijden groeit volgens Enexis. Uit pilots met centrale aansturing van hybride warmtepompen blijkt dat de avondpiek met 10 tot 25 procent kan worden verminderd. Ook zijn veel openbare laadpunten inmiddels geschikt voor zogenoemd netbewust laden. Daarnaast kunnen eigenaren van zonnepanelen tegen een vergoeding tijdelijk minder stroom terugleveren tijdens extreme piekmomenten.
Financiële basis voor aanpak netcongestie
De grote investeringen drukken wel op de financiën van het bedrijf. In 2025 bedroeg het negatieve saldo van kasstromen uit operationele activiteiten en investeringen €844 miljoen, tegenover €567 miljoen negatief in 2024. Dat betekent dat Enexis dagelijks ruim €2 miljoen meer uitgeeft aan het energienet dan via tarieven binnenkomt.
Om de uitbreiding, versterking en het onderhoud van het elektriciteits- en gasnet mogelijk te maken, werd in 2025 €1,9 miljard geïnvesteerd. Een bedrag van €1,5 miljard daarvan werd gefinancierd via de uitgifte van groene obligaties.
Daarnaast werd met steun van de aandeelhouders het dividendbeleid aangepast. Door een geïndexeerd plafond van €100 miljoen op dividend in te voeren, kan het bedrijf meer middelen in de organisatie houden voor investeringen en neemt de leencapaciteit toe.
De nettowinst van Enexis steeg in 2025 naar €400 miljoen, tegenover €254 miljoen een jaar eerder. Dit komt vooral door hogere klanttarieven en een nagekomen vergoeding voor eerdere jaren, die een effect van ongeveer €185 miljoen op de nettowinst had.