Minder milieubestedingen door bedrijven in 2024
Bedrijven hebben in 2024 aanzienlijk minder geïnvesteerd in milieumaatregelen dan een jaar eerder. De milieu-investeringen daalden met 39 procent, vooral doordat er minder werd geïnvesteerd in schonere lucht en energievoorzieningen. Tegelijkertijd namen de totale financiële milieulasten juist toe met 18 procent. Dat komt met name door hogere afschrijvings- en rentekosten van milieu-investeringen die in eerdere jaren zijn gedaan. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Milieu-investeringen zijn uitgaven voor voorzieningen die het milieu beschermen, herstellen of verbeteren, zoals lucht- en afvalwaterzuiveringsinstallaties en vloeistofdichte vloeren. De cijfers hebben betrekking op bedrijven in de delfstoffenwinning, industrie en de openbare energie- en watervoorziening. Samen nemen deze sectoren vrijwel alle milieu-investeringen voor hun rekening.
Aandeel milieu-investeringen neemt af
In 2024 investeerden bedrijven in totaal 1.595 miljoen euro in milieuvoorzieningen. Dat is 39 procent minder dan in 2023. Ook relatief gezien neemt het belang van milieu-investeringen af: slechts 9 procent van de totale investeringen ging in 2024 naar milieumaatregelen, terwijl dat aandeel in de periode 2020–2024 gemiddeld nog 14 procent bedroeg.
Terugval bij investeringen in lucht en energie
Milieu-investeringen worden onderverdeeld in onder meer water, lucht en energie, bodem, afval, geluid en landschap. Veruit het grootste deel van de investeringen gaat normaal gesproken naar lucht- en energievoorzieningen, zoals het terugdringen van luchtvervuiling, energiebesparing en het opwekken van hernieuwbare energie.
Juist in deze categorie is de daling het sterkst. Bedrijven investeerden in 2024 vooral minder in hernieuwbare energie. Zo nam de groei van het aantal windmolens af. Ook in andere milieuvoorzieningen werd minder geïnvesteerd. Volgens het CBS schommelen milieu-investeringen sterk van jaar tot jaar, omdat het vaak gaat om eenmalige, grootschalige projecten, zoals windmolens, waarbij een beperkt aantal investeringen het totaalbeeld bepaalt.
Milieulasten blijven stijgen
Ondanks de lagere investeringen liepen de totale financiële netto-milieulasten van bedrijven verder op. In 2024 bedroegen deze lasten 2.763 miljoen euro, een stijging van 426 miljoen euro (18 procent) ten opzichte van 2023. Sinds 2020 zijn de netto-milieulasten met in totaal 1.260 miljoen euro toegenomen, wat neerkomt op een gemiddelde groei van ruim 16 procent per jaar.
De stijging wordt vooral veroorzaakt door hogere kosten voor eigen milieu-activiteiten van bedrijven. Deze lasten, bestaande uit afschrijvingen en rentekosten van milieu-investeringen uit de afgelopen 25 jaar, namen toe van 2.324 miljoen euro in 2023 naar 2.582 miljoen euro in 2024. Daarnaast stegen de overige kosten voor milieu-activiteiten, zoals het afvoeren van waterzuiveringsslib en afval van luchtzuiveringsinstallaties, van 333 miljoen euro naar 367 miljoen euro.
Ook betaalden bedrijven in 2024 meer aan milieuheffingen en uitbestede milieu-activiteiten, zoals afvalverwerking: 62 miljoen euro meer dan een jaar eerder. Tegelijkertijd daalde het bedrag aan overheidssubsidies voor milieu-investeringen met 73 miljoen euro. Deze subsidies verlagen normaal gesproken de afschrijvings- en rentekosten en zorgen daarmee voor lagere netto-milieulasten.
