Siliconen versus plastic in de keuken: een duurzame keuze voor gezond en milieuvriendelijk koken

Is siliconen een veilig alternatief voor plastic in de keuken?

Steeds meer mensen kiezen voor duurzaam koken en bewuster omgaan met materialen die in de keuken worden gebruikt. Plastic ligt daarbij onder een vergrootglas. Het is licht, goedkoop en praktisch, maar ook berucht vanwege microplastics, chemische stoffen en de grote afvalstroom. Plastics maken deel uit van ons dagelijks leven en zijn alom aanwezig in onze keukens.

Siliconen wordt steeds vaker genoemd als alternatief. Maar is siliconen echt beter dan plastic? En waar moet je op letten bij het kiezen van milieuvriendelijke keukenaccessoires zoals keukengerei en vershoudbakjes, voorraaddozen en diepvriesbakjes?

Primecook ecofriendly cookware is één van de voorlopers op het gebied van duurzaam koken, zonder de realiteit uit het oog te verliezen. Progressie wordt verkozen boven perfectie. Er bestaat immers geen foutloos materiaal, maar we kunnen wél steeds betere keuzes maken voor onze gezondheid, ons gezin en de planeet.

Waarom steeds méér mensen kiezen voor minder plastic

Plastic is jarenlang de standaard geweest in keukens. Van lunchbakjes en spatels tot drinkflessen, -bekers en diepvriesbakjes. Het zit zelfs in de Teflon antiaanbaklaag van veel pannen (PTFE). Kunststof is een synthetisch materiaal gemaakt uit aardolie of aardgas. Om het materiaal flexibel te maken worden weekmakers toegevoegd, zoals ftalaten. Deze stoffen kunnen na verloop van tijd migreren naar voedsel, vooral bij warmte, vet of zuur. Terecht groeit de aandacht voor:

• Microplastics in voedsel en drinkwater
• Chemische stoffen die kunnen vrijkomen bij verhitting
• De impact van plastic afval op het milieu

Dat betekent niet dat wij op korte termijn volledig plasticvrij zullen leven. Wel zoeken steeds meer mensen naar duurzame alternatieven voor plastic, zeker waar het gaat om voedselopslag en koken. Producten die veilig zijn, langer meegaan en minder impact hebben.

Wat is siliconen eigenlijk?

Siliconen is weliswaar ook een synthetisch materiaal, maar het wordt grotendeels gemaakt van silicium (zand). Hoewel het door mensen is ontwikkeld, gedraagt het zich anders dan plastic - vooral bij temperatuurverschillen. Het is blijvend flexibel, hittebestendig, vochtafstotend en chemisch stabiel.

Waar veel plastics kunnen vervormen of stoffen kunnen afgeven bij hitte of kou, blijft siliconen dus stabiel, vormvast en neemt het geen geur en smaak op. Daarom wordt het veel gebruikt voor:

• Siliconen bakvormen
• Vershoudbakjes en deksels
• Hittebestendig keukengerei
• Herbruikbare drinkbekers en flessen
• Medische toepassingen

De stabiliteit van het materiaal maakt siliconen populair voor producten die direct in contact komen met eten en drinken.

Waarom kiezen voor siliconen keukenproducten?

Voor alles wat met voedsel te maken heeft, zijn de drie belangrijkste kernpunten: veiligheid, duurzaamheid en levensduur.

Hoogwaardige siliconen biedt daarbij belangrijke voordelen:

• Veilig in contact met voedsel
• Vrij van BPA en ftalaten (weekmakers)
• Bestand tegen hoge én lage temperaturen
• Flexibel en scheurvast
• Ontworpen voor langdurig hergebruik
• Zacht voor pannen en kookoppervlakken

Een goed voorbeeld zijn de vershoudbakjes en het keukengerei van EcoCookware. Deze producten zijn geschikt voor dagelijks gebruik, van koelkast tot oven, en passen perfect bij een keuken waarin kwaliteit, duurzaamheid en veelzijdigheid centraal staan.

Niet alle siliconen is hetzelfde

Siliconen is geen standaardproduct. De kwaliteit verschilt per fabrikant. Helaas zijn er ook ‘siliconen’ producten  in omloop die wel degelijk plastics en weekmakers bevatten. Siliconen is dan bijvoorbeeld gecombineerd met co-polymeren, of het gaat om PVC-mengels waarin wél weekmakers zitten. We hebben het dan over een siliconen-achtig materiaal wat eigenlijk synthetisch rubber of plastic is. Dit zie je vaak bij goedkope keukenaccessoires, zoals (te) voordelig keukengereedschap.

LFGB-gecertificeerd siliconen

LFGB is een strenge Europese norm voor materialen die in contact komen met voedsel. Producten met deze certificering worden getest op veiligheid, hittebestendigheid en mogelijke stoffen die kunnen vrijkomen tijdens gebruik. Let bij aanschaf altijd op de voedselveiligheid. Wanneer expliciet is aangegeven dat er sprake is van 100% siliconen, zou je er vanuit mogen gaan dat het product vrij is van plastics en ftalaten.

Een merk als EcoCookware van Primecook let hier bewust op bij de selectie van producten, zodat klanten kunnen vertrouwen op de veiligheid van vershoudbakjes en duurzaam keukengerei, dat niet alleen veilig is voor de antiaanbaklaag maar ook voor je gezondheid.

Siliconen versus plastic: wat weten we zeker?

Op basis van huidige onderzoeken en kwaliteitsnormen kunnen we met zekerheid zeggen:

• Siliconen is stabieler bij hoge en lage temperaturen dan de meeste plastics
• Het is ontworpen voor langdurig hergebruik in plaats van wegwerp
• Het verliest geen microplastics en is veilig in combinatie met voedsel
• Certificering en productkwaliteit maken een groot verschil

Wat gebeurt er aan het einde van de levensduur?

Siliconen is ontworpen om jarenlang mee te gaan, maar uiteindelijk bereikt elk product het einde van zijn levensduur.

Wereldwijd is recycling van siliconen in ontwikkeling. Daarom blijft de belangrijkste stap: kies producten die lang meegaan in plaats van producten die snel vervangen worden. Dat vermindert afval vaak meer dan welk materiaal dan ook.

Duurzaam koken begint met bewuste keuzes

De perfecte materialen bestaan niet, maar betere keuzes maken het verschil. Kies daarom voor:

• Kwaliteit boven kwantiteit
• Producten die jarenlang meegaan
• Transparantie over materialen en gebruik
• Aandacht voor gezondheid én milieu

Siliconen is geen magische oplossing, maar wanneer je kiest voor gecertificeerde en hoogwaardige producten, is het beslist een duurzaam alternatief voor plastic in de keuken.

Echte siliconen bevatten nl. geen weekmakers. Omdat sommige goedkope varianten mengmaterialen kunnen bevatten, kies je het beste voor gecertificeerde, voedselveilige siliconen.

Veelgestelde vragen over siliconen keukenproducten

Hoe lang gaat siliconen mee?

Bij normaal gebruik kan siliconen jarenlang meegaan. Hoogwaardige producten blijven flexibel en scheuren niet snel.

Kan siliconen in de oven?

De meeste siliconen bakjes en accessoires zijn ovenbestendig tot ongeveer 220–230°C. Controleer altijd de productspecificaties.

Mag siliconen in de magnetron en vaatwasser?

Ja, kwalitatieve siliconen producten zijn doorgaans geschikt voor beide.

Is siliconen veilig voor PFAS-vrije en keramische pannen?

Zeker. Siliconen keukengerei is zacht en voorkomt krassen op antiaanbaklagen en keramische coatings.

Ontdek duurzaam koken bij Primecook
Wil je jouw leven stap voor stap verduurzamen? Bekijk dan de collectie EcoCookware vershoudbakjes, siliconen keukengerei en de EcoTumbler van Quack.