Klimaatdoelen halen zonder nieuwbouw: slimmer omgaan met overheidsgebouwen en kantoren

Binnen het bedrijfsleven neemt de druk om te verduurzamen de afgelopen jaren toe. Hoewel de overheid ambitieuze klimaatdoelen heeft opgesteld, blijft de vraag in de praktijk: waar begin je? Nieuwbouw voor overheidsgebouwen en bedrijven klinkt aantrekkelijk, maar is niet altijd haalbaar door kosten en tijd. Daarom verschuift de aandacht steeds vaker naar wat er al is.

Er wordt tegenwoordig namelijk vaak maar voor een deel gebruikgemaakt van kantoren, mede door de komst van hybride werken. Het is essentieel om slimme en beter om te gaan met deze ruimten; met name in het kader van duurzaamheid. Vooral in de publieke sector moeten wat betreft dit onderwerp slimme keuzes worden gemaakt. In dit artikel gaan we hier dieper op in.

Minder bouwen, meer benutten wat we al hebben

Kijken we naar het vraagstuk omtrent verouderde huisvesting, dan zien we dat nieuwbouw vaak nog gezien wordt als het antwoord op deze vraag. Toch is dat niet helemaal de meest duurzame optie, want wanneer we de volledige milieubelasting van nieuwbouw meerekenen, dan zien we dat dit niet per definitie de duurzaamste keuze is. Juist niet op het moment dat er al genoeg kantoor- en bedrijfspanden bestaan. Het optimaliseren van de levensduur van deze bestaande gebouwen levert ecologisch gezien vaak veel meer op.

Daarom is het essentieel om niet per se te investeren in nieuwbouw, maar juist om meer te kijken naar de bestaande panden. Door de komst van hybride werken, wordt een groot deel van de kantoren en bedrijfspanden maar voor een deel gebruikt. Dit terwijl ze vaak wel volledig worden verwarmd of gekoeld, wat niet alleen slecht is voor het milieu, maar ook voor je portemonnee. Willen we klimaatdoelen halen, dan hoeft er niet direct naar nieuwbouw gekeken, maar naar hoe we slimmer omgaan met bestaande overheidsgebouwen en kantoren.

Vaak geen scherp beeld van actuele situatie van leegstand

Veel organisaties hebben vaak geen idee van hoe hun gebouwen in de praktijk worden gebruikt. Zo lijken vergaderzalen vaak continu volgeboekt, terwijl deze in werkelijkheid iedere maand voor een groot deel leeg staan. Tegelijkertijd zijn er hele afdelingen die deels vanuit huis werken, terwijl de volledige verdiepingen waar ze vaak werken open blijven alsof iedereen aanwezig is. Het resultaat? Onnodig energieverbruik én een grotere impact op het milieu.

Door actief bezig te gaan met de actuele situatie van leegstand en door inzicht te krijgen in de piek- en dalmomenten wordt het zichtbaar waar ruimte over het algemeen minder tot niet gebruikt wordt. En op basis van dat inzicht kun je beter handelen: misschien moeten ruimtes worden samengevoegd voor optimaal gebruik of moet een gebouw anders worden ingedeeld. Of wie weet is het wel zaak om naar een kleiner pand te verhuizen. Op die manier krijg je een meetbaar effect zonder al te grote veranderingen of verbouwingen. Dat is beter voor het milieu en voor je zakelijke uitgaven.

Grootste winst door tijdelijk afsluiten van ruimtes

Een van de meest effectieve maatregelen is het (tijdelijk) afsluiten van delen van een gebouw op het moment dat het rustig is. Mochten er mensen op kantoor werken, dan kunnen zij in plaats van verspreid over het hele gebouw in één vleugel van het geheel aan de slag gaan. Ze kunnen via speciale software een plekje reserveren, zodat er vooraf al gezien kan worden hoeveel mensen er op locatie komen werken.

Blijkt er toch meer ruimte nodig te zijn, dan kan een extra ruimte of vleugel alsnog gebruikt worden. Op die manier heb je veel minder energiekosten: er is minder verwarming nodig, minder verkoeling, minder verlichting en dus minder energieverbruik. Tegelijkertijd is er óók minder uitstoot. Onmisbaar hierbij is data: inzicht in wat de bezettingsgraad is en gaat zijn. Op die manier kunnen er onderbouwde keuzes worden gemaakt in plaats van sturen op aannames.

Van duurzaam beleid naar dagelijkse implementatie

Verduurzamen lijkt op papier iets dat je “zo even doet”, maar in de praktijk blijken er dus toch wat uitdagingen aan te zitten. Dat is zeker het geval wanneer het gaat om het halen van klimaatdoelen. Maar: met een paar gerichte stappen is het dus zeker mogelijk om als bedrijf en/of overheidsorganisatie verschil te maken. Het belangrijkst hierbij is om ervoor te zorgen dat een dergelijk duurzaam beleid dagelijks wordt toegepast.

Dit kan met behulp van slimme software waarmee actuele en toekomstige bezetting inzichtelijk wordt. Wanneer medewerkers hun werkplek vooraf kunnen inplannen, is er een duidelijk inzicht in wie waar wanneer werkt. Op basis van die info wordt het eenvoudiger om te bepalen wanneer ruimtes nodig zijn en wanneer niet. Zo kunnen bestaande overheidsgebouwen en kantoren slimmer worden benut en zijn er (nog) geen nieuwbouwprojecten nodig. Dat is beter voor het milieu én scheelt veel tijd en geld.