Hoe bedrijven hun stroomgebruik slimmer over de dag verdelen
Een bedrijf kan verspreid over de dag prima uitkomen met zijn netaansluiting, maar op piekmomenten toch tegen de grens aanlopen. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer meerdere elektrische installaties tegelijk veel vermogen vragen. Denk aan bedrijfswagens die rond 08.00 uur aan de laadpaal gaan, terwijl ook productiemachines en de klimaatinstallatie opstarten.
Ook het moment waarop je stroom gebruikt telt. Door je verbruik te analyseren en processen anders te plannen, verdeel je de stroomvraag beter over de dag.
Wat is een verbruikspiek?
Een verbruikspiek is een korte periode waarin je bedrijf veel elektrisch vermogen tegelijk vraagt. Vermogen geeft aan hoeveel stroom elektrische apparaten op een bepaald moment nodig hebben en wordt meestal uitgedrukt in kilowatt (kW).
Dat verschilt van het energieverbruik in kilowattuur (kWh). Kilowattuur laat zien hoeveel elektrische energie je over een bepaalde periode gebruikt.
Een eenvoudig voorbeeld maakt dat verschil duidelijk. Stel dat een bedrijf beschikt over 3 laadpunten van 22 kW. Beginnen alle 3 tegelijk te laden, dan vragen ze samen maximaal 66 kW. Start op datzelfde moment een elektrische machine van 40 kW, dan loopt de gezamenlijke vraag verder op.
Breng daarom in kaart welke installaties veel vermogen vragen en wanneer ze actief zijn. Een verbruiksprofiel per kwartier of uur laat zien wanneer de pieken ontstaan.
Zoek eerst uit waar de stroompiek ontstaat
Grote stroomverbruikers binnen bedrijven zijn bijvoorbeeld:
- laadpunten voor elektrische auto's en bedrijfswagens;
- elektrische machines en productielijnen;
- koel- en vriesinstallaties;
- warmtepompen en andere klimaatinstallaties;
- pompen, compressoren en ventilatiesystemen.
Kijk vooral welke installaties tegelijk actief zijn. Een machine kan afzonderlijk binnen de capaciteit van de aansluiting passen, terwijl meerdere installaties samen een piek veroorzaken.
1. Verschuif stroomgebruik waar dat mogelijk is
Lang niet ieder elektrisch proces hoeft op een vast tijdstip plaats te vinden. Kijk daarom welke installaties ruimte bieden in hun planning.
Een bedrijf kan bijvoorbeeld een piek krijgen wanneer bestelwagens laden terwijl de productie en koeling nog volop draaien. Dan ligt de oorzaak vooral in de combinatie van deze installaties.
Hetzelfde principe werkt soms bij andere processen. Je kunt bijvoorbeeld machines na elkaar laten opstarten in plaats van allemaal tegelijk. Ook het opladen van elektrische heftrucks, het voorverwarmen van ruimtes of bepaalde pompwerkzaamheden kan soms eerder of later plaatsvinden.
Begin hierbij met 3 vragen:
- Welke installaties veroorzaken de hoogste pieken?
- Welke processen hebben een vast tijdstip?
- Welke processen hebben een marge van bijvoorbeeld 1, 2 of meerdere uren?
Zo voorkom je dat productieprocessen worden aangepast terwijl een veel eenvoudiger verschuiving hetzelfde resultaat oplevert.
2. Laat lokaal opgewekte stroom samenvallen met je verbruik
Zonnepanelen maken het mogelijk om een deel van de stroom direct op het eigen bedrijfsterrein op te wekken. Voor het beperken van verbruikspieken telt vooral wanneer die stroom beschikbaar is.
Een productiebedrijf dat overdag veel stroom gebruikt, kan een deel daarvan direct uit zonnepanelen halen. Draait een machine bijvoorbeeld tussen 11.00 en 15.00 uur, dan hoeft op zonnige momenten minder vermogen via de netaansluiting binnen te komen.
Hier ligt wel een belangrijke beperking. Zonnepanelen volgen het weer en het daglicht, terwijl bedrijfsprocessen hun eigen planning hebben. Een laadpiek om 18.00 uur verdwijnt daarom niet vanzelf door zonnepanelen op het dak.
Kijk bij lokale opwek daarom altijd naar de combinatie van opwek én verbruik per moment. Het jaarlijkse totaal vertelt maar weinig over de pieken die op een werkdag ontstaan.
3. Sla energie op voor momenten met een hoge stroomvraag
Blijven er na het verschuiven van verbruik nog pieken over, dan kan een zakelijke batterij helpen. De batterij slaat bijvoorbeeld overtollige zonnestroom op en levert die energie terug wanneer de stroomvraag stijgt.
Het verlagen van zo'n korte vermogenspiek met een batterij wordt vaak peak shaving genoemd. Letterlijk betekent dit het 'afschaven' van een piek.
De juiste batterij hangt af van het stroomverbruik en de pieken binnen het bedrijf. Een piek van enkele minuten vraagt iets anders van een batterij dan een hoge stroomvraag die meerdere uren aanhoudt. Daarom kijk je onder andere naar:
- hoe hoog de piek is;
- hoe lang de piek duurt;
- hoe vaak deze voorkomt;
- hoeveel vermogen de batterij op dat moment moet leveren.
Daarom hoort de batterij altijd aan te sluiten op het energieprofiel van het bedrijf.
Laat installaties met elkaar samenwerken
De grootste stap zit vaak in het combineren van de verschillende maatregelen. Je wilt bijvoorbeeld voorkomen dat een batterij ontlaadt terwijl een laadplein tegelijkertijd onnodig op maximaal vermogen draait.
Een energiemanagementsysteem, vaak afgekort tot EMS, meet de stroomvraag, lokale opwek en batterij. Het systeem kan installaties vervolgens automatisch aansturen. Is veel zonnestroom beschikbaar, dan kunnen bedrijfswagens bijvoorbeeld juist op dat moment laden. Dreigt een piek, dan kan het laadvermogen omlaag of de batterij bijspringen.
Bedrijven die zonnepanelen, laadpunten, energieopslag en slimme aansturing in samenhang willen bekijken, kunnen hiervoor bijvoorbeeld Beter Duurzaam inschakelen. Daarbij begint een goede aanpak bij het bestaande verbruik en de beschikbare netaansluiting. Pas daarna kun je bepalen welke combinatie van planning, lokale opwek, opslag en aansturing bij het bedrijf past.